تبلیغات
طلبه - مطالب فروردین 1394 ارسال سوال از اینكه به این وبلاگ سر زدید ممنونیم.............حتما به سؤال شما هم جواب داده میشه... ولی ممكنه به دلیل حجم بالای سوالات چند وقتی طول بكشه.....مطمئن باشید پاسخ داده میشه
 
طلبه
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : بهمنیار کیانی
مطالب اخیر
نویسندگان
دوشنبه 24 فروردین 1394 :: نویسنده : بهمنیار کیانی

 

حدیث گرافی-کارتپستال مذهبی-آثار و فواید استغفار

از آیات قرآن و روایات معصومین- ع- استفاده مى شود كه استغفار نسخه اى شفا بخش براى همه انسان ها در هر زمان و هر مكان و هر درجه و رتبه است.

 از دیدگاه وحى، بین اعمال انسان و حوادث زندگانى او، ارتباطى تكوینى برقرار است. دستگاه آفرینش بنابر ارادهالهى، به تناسبِ  هر یك از اعمال انسان، عكسالعملى در خور نشان مىدهد و به فراخور آن عمل، آثار و نتایجى را در همین دنیا به صاحب عمل مىرساند. آرى، چه بسیار افعالى كه باعثِ ریزش خیرات، بركاتِ مادّى و معنوى فراوان در زندگى انسان مىشود و چه بسیار افعالى كه باعث محنتها، بلاها، و گرفتارى ها مىشود.

استغفار

توبه از گناهان و آمرزش خواهى از خداوند غافر، امرى است كه بسیار مورد تأكید قرآن و پیشوایان دین قرار گرفته است. در كلام پیشوایان معصوم (ع)، استغفار به عنوانِبهترین دُعا و عبادت، ارزشمندترین توسّل، موثّرترین سلاح گناهكاران و نجاتبخشترین شفیع، به گونهاى كمنظیر، مورد تأكید واقع شده و آثارى براى آن، ذكر شده است.

در اینجا، استغفار و توبه را به عنوان عامل ریزش روزى و بركت در گستره قرآن و روایات مورد توجّه و تحقیق قرار مىدهیم. در قرآن كریم، سه آیه بسیار عجیب وجود دارد كه به روشنى اثر استغفار را در فزونى روزى بیانگر است: دو آیه اول از زبان حضرت هود (ع) خطاب به قومِبىایمان و گناهكار عاد وارد شده است:

«وَأنِ استغفِرُوا رَبَّكُم ثُمَتُوبوا إِلَیهِ یمَتِّعكُم مَتاعاًحَسَناً إلى أجَلٍ مُسَمّى ویؤتِكُلَذِى فَضلٍ فَضلَهُأ و اینكه از پروردگار خود آمرزش بطلبیدسپس [با ایمان ناب و عمل صالح] به سوىاو بازگردید تا شما را تا مدّت معینى [از مواهبِ زندگى این جهان] به خوبى بهرهمند سازد و به هر صاحب فضیلتى، به مقدارِفضیلتش ببخشدأ». (سوره هود، آیه 3)

قوم عاد، مردمى بلند قامت، درشت هیكل و سخت نیرومند بودند. این قوم، تمدنى بسیار پیشرفته و عظیمى داشتند كه به فرموده قرآن: «لَم یخلق مِثلُها فى البلاد در هیچ عصرى مثلِ آنان آفریده نشده است». (سوره فجر، آیه 8) این مردمان همیشه، غرقِ در نعمتخدا و آبادانى و فزونى بركات الهى بودند تا این كه به تدریج وضع خود را تغییر دادند و به بُتپرستى و عصیان روى آوردند. خداى تعالى به خاطر انحرافشان از راه حقّ، برادرشان هود (ع) را مبعوث كرد تا به سوى حقّ، دعوت و ارشادشان كند. با این كه هود (ع) در هدایت آنان نهایت استعداد و سعىخود را به كار گرفت، امّا جز عدّه اندكى به او ایمان نیاوردند و بیشتر مردمان بر دشمنى و لجبازىهاى خود اصرار ورزیدند و نسبت سفاهت و دیوانگى به آن حضرت دادند. در نتیجه خداوند هم «سنّتِتغییر» را بر آنان جارى فرمود، چرا كه: «اِنَّ اللّه لایغیرُما بقومٍ حتّى یغیروا ما بانفُسِهِم خداوند، احوال و سرنوشتِهیچ قومى را تغییر نمىدهد مگر آن كه خودشان، تغییر كنند. (سوره رعد، آیه 11) به خواستِالهى، آسمان تا هفت سالِتمام از باریدن، دریغ كرد تا آن كه قوم عاد دچار، قحطى، گرانى، خشكسالى و ضعف و ناتوانى شدند. در این احوال هم، هود (ع) مثل همیشه از درِخیرخواهى و مهربانى به سوى ایشان روى آورد و راهِ چاره را «طلبِ مغفرت از پروردگار»، «توبه از شرك و بتپرستى» و «ایمان به خداوند و عمل صالح» دانست.

طبق آنچه در تفسیر گرانسنگِالمیزان در ذیل دو آیه فوق آمده است: منظور از «توبه» كه بعد از «استغفار» با جمله «ثمَتوبوا الیه» بدان تأكید شده است، «بازگشتِ حقیقى به سوى خدا با ایمان و عمل صالح» مىباشد. 1

آیه سوم از زبان حضرت نوح (ع) خطاب به مردمِمجرم و گناهكار زمانهاش وارد شده است:

«اِستَغفروا ربَّكم اِنَّه كانَغَفّاراً یرسِلِ السَّماءَ علیكُم مِدراراًویمدِدكُم بِاَموال وبنین وَیجعَل لَكُم جَنّاتٍ ویجعَل لكم اَنهاراً از پروردگار خود آمرزش بخواهید كه او بسیار آمرزنده است تا بارانهاى مفید و پربركت را از آسمان بر شما پیوسته دارد و شما را با مال بسیار و فرزندان متعدّد یارى رساند و باغهاى خرّم و نهرهاى جارى به شما عطا فرماید». (سوره نوح، آیه 10- 12)

امام صادق (ع) با استناد به آیه فوق مىفرمایند: «هنگامى كه رسیدنِ روزىات را همراهِ سختى و كندى دیدى، زیاد استغفار كن، چرا كه خداوند عزّوجلّ در كتابش مىفرماید: از پروردگارتان، طلبِ مغفرت نمایید كه او بسیار آمرزنده است تا از آسمان پیوسته بر شما بباراند و با اموال و فرزندان فراوان یارىتان رساند (یعنى در دنیا) و باغهاى خرّم و نهرهاى جارى عطایتان فرماید (یعنى در آخرت)». 2

در آیه فوق براى اثر استغفار سه بهره ارزشمند در دنیا معرفى شده است: «بارشِ پیوسته بارانهاى مفید»، «وسعت و مال فراوان» و «نعمتِبرخوردارى از فرزندان».

روایت شده كه شخصى خدمتِامام رضا (ع) آمد و از «خشكسالى» شكایت كرد. حضرت در بیان راهِچاره فرمودند: «استغفار كن». شخص دیگرى به پیشگاه حضرت آمد و از «فقر و نادارى» شكایت كرد. حضرتش فرمودند: «استغفار كن» فرد سومى به محضرش شرفیاب شد و از حضرت خواست تا دعایى فرماید كه خداوند پسرى به او عطا فرماید. حضرت، به او فرمودند: «استغفار كن». حاضران باتعجّب پرسیدند: سه نفر با سه خواسته متفاوت، خدمتِ شما آمدند و شما همه را به «استغفار» توصیه فرمودید؟ فرمود: من این توصیه را از خود نگفتم. همانا در این توصیه از كلامِ خداوند الهام گرفتم و آن گاه آیه فوق را تلاوت فرمودند.

3 حضرت هود به قوم خود مىفرمود: «یا قَوم اسْتَغفِروا رَبَّكم ثُم تُوبُوا اِلَیه یُرسِل السَماء عَلیكم مِدراراً و یَزِدْكم قَوه الى قُوَتِكم ولا تَتَولَّوا مُجرِمین (هود/ 52) اى قوم من استغفار كنید و از خدا طلب بخشش كنید و به سوى او توبه كنید تا باران مداوم و سودمند براى شما بفرستد و توانى بر توان شما بیفزاید و ازخدا تبهكارانه رو برنگردانید». پیامبران گاه مردم را با تهدید و گاه با تحبیب، به عبادت و توحید حق فرا مىخواندند، چون اكثر مردم یا بر اثر ترس از دوزخ عبادت مىكنند یا از سر شوق به بهشت. تنها انسانهاى كاملند كه از قید جذب و دفع دنیا و آخرت رهایى یافته، مىگویند: «وَجَدتُك اَهْلا لِلعِباده یا وَلكِنّى اَعْبُده حَبّاً له» (بحار 186/ 67). هود (ع) مىفرماید: اگر خدا را عبادت كنید، او نیازهاى دنیایى شمارا برآورده مىكند و استغفار نیز سبب نزول بسیارى از بركات است، همان گونه كه بركات معنوى به وسیله توبه و استغفار حاصل مىگردد. این موضوع در سخنان انبیاى دیگر نیز آمده است، زیرا بین اعمال و عبادات مردم و حوادث جهان رابطهاى مستقیم است و اعمال صالح و عبادات آنان در ریزش بركات سهمى بسزا دارد. چنانكه حضرت نوح (ع) به مردم فرمود: استغفار كنید تا ربّ غفّار شما بركات مادّى را نصبیتان كند: «فَقُلت اسْتَغفِروا رَبَّكم اِنَّه كانَ غَفارا یُرسِل السَماء عَلیكم مِدارار ویُمدِدكم بِاَموال وَبَنین وَ یَجعل لَكُم جَنات وَ یَجعل لَكم اَنهارا» (نوح/ 10- 12). انسان موجودى گسیخته از جهان نیست و افكار، اخلاق و اعمالش منقطع از عالم نیست. حكیم ابو على سینا در این زمینه مىگوید: كسانى كه مىگویند بین انسان و جهان رابطه نیست و اعمال، عبادات، كارخیر، استغفار و نیایش انسان در جهان اثر نمىگذارد، «متفلسف» و شبه فیلسوفند، نه فیلسوف: «دع هؤلاء المتشبّهه بالفلاسفه». و من رسالهاى در زمینه رابطه بین اعمال انسانها و حوادث جهان نوشتم و در آن نشان دادم كه نماز استسقاء، دعا و نیایش، استغفار و توبه در نزول بركات الهى مؤثر است.

(1) در سخن نوح (ع) آمده است كه به سبب استغفار و توبه شما باران به موقع نازل مىشود و سخنان هود (ع) نیز این وعده را به همراه دارد و این سخن وحى است كه بین اعمال خیر انسان و جهان تكوین، رابطه است و این اصل كلى را قرآن كریم تصدیق مىكند: «وَلَو اَنَّ اَهلَ القُرى امَنوا واتَقوا لِفَتحِنا عَلیهم بَركات(2) اگر مردم منطقهها و قریهها اهل تقوا وایمان باشند، درهاى بركات الهى به روى آنان گشوده خواهد شد»، چنانكه درباره اهل كتاب آمده است: «وَلَو أَنَّهم أَقاموا التَوریه وَالاِنجیل وَما اَنزل اِلَیهم مِن رَبِّهم لَأَكلوا مِن فوقَهم ومِن تَحتِ اَرْجُلِهم»(3) آیه الله جوادى آملى، تفسیر موضوعى قرآن ج 6 (سیره پیامبران (ع) در قرآن)

بهترین وقت استغفار

بهترین وقت استغفار، سحرگاهان بهویژه سحرِ شب جمعه مىباشد تا جایى كه استغفار كنندگان در سحرگاهان مورد مدح خداوند عالمیان قرار مىگیرند:

«أ المستغفرینَ بِالأَسحارِ». (سوره آل عمران، آیه 17)

«وبالأَسحارِهُم یستَغفِرونَ». (سوره ذاریات، آیه 18)

امام صادق (ع) در تفسیر آیه فوق مىفرمایند: «هر كس در وقت سحر، هفتاد مرتبه استغفار كند از اهلِ این آیه خواهد بود». 4

چگونگى استغفار

امام صادق (ع) مىفرماید: «هر كه در نماز وتر و در حالى كه به قیام ایستاده است، هفتاد مرتبه بگوید: اَستَغفِرُ اللّهَ واَتُوبُ إلَیه و تا یكسال تمام بر آن مواظبت كند (و در صورت عدم موفقیت به نماز شب، قضاى آن را به جا آورد) خداوند او را در زمره «استغفار كنندگان در سحرگاه» مىنویسد و آمرزش و مغفرت خویش را بر او واجب مىگرداند».

5 و آن حضرت در روایت دیگرى مىفرمایند:

«هر كه دو ماه پیاپى هر روز چهارصد مرتبه این ذكر استغفار را بخواند، خداوند او را گنجى از دانش یا مالِ فراوان كرامت فرماید: «اَستَغفرُ اللّه الّذى لاإله الاّهُوَ الحَى القَیومُ الرَّحمنُالرَّحیمُ بَدیعُالسّمواتِ والأَرضِ مِن جمیعِ ظُلمى وجرمى واِسرافى عَلى نفسى واَتوبُ إِلیهِ».

6

1 تفسیر المیزان، ترجمه موسوى همدانى، ج 10، ص 209 و. 210

2 بحار الانوار، ج 78، ص 201، روایت. 29

3 مجمع البیان، ذیل تفسیر آیه 12- 10 سوره نوح.

4 نورالثقلین، ج 5، ص 123، روایت. 5

15 خصال، ص 581، روایت. 6

3 وسایل الشیعه، ج 7، باب. 48

(1) (الهیات شفاء، مقادله دهم، فصل یكم، ص 439)

000 (2) اعراف/ 96

000 (3) مائده/. 66





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


موضوعات
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :