تبلیغات
طلبه - چرا اعتكاف در 151413 رجب است؟ از چه زمانى به وجود آمده؟ ارسال سوال از اینكه به این وبلاگ سر زدید ممنونیم.............حتما به سؤال شما هم جواب داده میشه... ولی ممكنه به دلیل حجم بالای سوالات چند وقتی طول بكشه.....مطمئن باشید پاسخ داده میشه
 
طلبه
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : بهمنیار کیانی
مطالب اخیر
نویسندگان

«وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِیمَ وَ إِسْماعِیلَ أَنْ طَهِّرا بَیْتِىَ لِلطَّائِفِینَ وَ الْعاكِفِینَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ» «و ما به ابراهیم و اسماعیل امر كردیم كه خانه مرا براى طواف‏كنندگان و مجاوران و ركوع كنندگان و سجده كنندگان، پاك و پاكیزه كنید».(1) اعتكاف، در لغت به معناى توقف در جایى است و در اصطلاح فقه، عبارت‏است از: «ماندن حداقل سه روز در مسجد، به قصد عبادت خداوند، با شرایطى خاص».

مراسم اعتكاف، به زمان حضرت ابراهیم‏علیه السلام بر مى‏گردد و بعد از او در بعضى از شریعت‏ها و در زندگى برخى از صالحان- از جمله حضرت مریم و زكریا- به چشم مى‏خورد. با ظهور دین اسلام این امر، شكل تازه‏اى به خود گرفت و در میان مسلمانان به عنوان یك عبادت مستحب با آداب و شرایط خاص، رایج شد. اعتكاف عبادتى است كه استحباب و فضیلت فراوان دارد و صفاى خاصى به روح و جان مى‏بخشد. پیامبراسلام- صلى الله علیه وآله- همه ساله در ماه رمضان- به ویژه دهه آخر آن- اعتكاف مى‏كرد و دستور مى‏داد رختخوابش را برچینند و چادرى در مسجد بر پا كنند و همیشه مى‏فرمود: «ده روز اعتكاف در ماه رمضان، برابر با دو حج و دو عمره است». «اِعْتِكافُ عَشْرٍ فى شَهْرِ رَمَضانَ یَعْدِلُ حَجَّتَیْنِ وَ عُمْرَتَیْنِ»:(2)

اعتكاف حكمت‏ها و فواید فراوانى دارد كه بخشى از آنها عبارت است از: الف. ایجاد زمینه مناسب براى اندیشه و تفكر و خردورزى ب. فراهم آمدن زمینه توبه و بازگشت ج. فراهم شدن فرصت نیایش، نماز و تلاوت قرآن د. به وجود آمدن دوره‏اى كوتاه براى محاسبه نفس و خودسازى كه حداقل سه روز طول مى‏كشد و انسان را از حاكمیت غریزه‏ها، عادت‏ها و اشتغالات معمول زندگى آزاد مى‏سازد. در زمینه اعتكاف توجّه به چند امر ضرورى مى‏نماید:

1 اصل اعتكاف مستحب است ولى گاهى به واسطه نذر، عهد، قسم و مانند آن واجب مى‏شود.. 2 اعتكاف باید در یكى از مساجد چهارگانه و یا در مسجد جامع شهر باشد و در غیر آن صحیح نیست.(3).

حداقل اعتكاف سه روز است و كمتر از آن صحیح نیست ولى بیش از آن اشكال ندارد.. 4 این عبادت را مى‏توان به نیابت از مردگان انجام داد.. 5 اعتكاف زمان خاصى ندارد و در هر زمان كه روزه صحیح باشد، اعتكاف نیز صحیح است. بنابراین كسى كه نمى‏تواند روزه بگیرد(4) اعتكافش صحیح نیست. بهترین زمان براى انجام دادن آن، ماه رمضان و دهه آخر آن است.. 6 اگر اعتكاف با حق شوهر منافات داشت، با اجازه او باشد.. 7 اگر اعتكاف باعث اذیت و آزار پدر و مادر شود، با اجازه آن دو باشد.

اعتكاف‏

نگاهى به سابقه اعتكاف در ادیان گذشته، ثواب و فضیلت اعتكاف و زمان و مكان و سایر شرایط این سنّت اسلامى

اُنس با معبود:

انسان موجودى است سالك و پویا به سوى معبود حقیقى خویش و از هر راهى كه برود و هر مسیرى را كه در زندگى انتخاب كند، سرانجام به لقاى معبود خویش مى‏رسد: «یاایّهَا الإنسانُ إنَّكَ كادِحٌ الى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقیهِ (1)». «اى انسان تو با تلاش و رنج به سوى پروردگارت مى‏روى و او را ملاقات خواهى كرد». با توجه به این آیه، اگر انسان، راه ایمان، خودسازى و تهذیب نفس را بپوید، جمال و مِهر خداوند را ملاقات مى‏كند، اما اگر راه كفر و آلودگى را در پیش بگیرد، جلال و قهر او را. بنابراین اگر مقصد و غایت سلوكش، لقاى محبّت و مهر خداوند باشد، باید راه تهذیب نفس و عبادت حقیقى را در پیش گیرد و از هواى نفس بگریزد و در طریقت انس با معبود، گاهى به گوشه‏اى خلوت پناه ببرد و دور از تعلّقات مادّى، لختى به خدا توجه كند.

آیین اسلام با توجه به همین نیاز روحى، با آن‏كه انسان را به حضور در جامعه فرامى‏خواند، فرصت‏هایى را نیز براى خلوت نمودن او با خداوند فراهم نموده است. یكى از این فرصت‏ها «اعتكاف» است.

اعتكاف در لغت به معنى اقامت كردن و ماندن در جایى و ملازم بودن با چیزى است، ولى در شرع مقدس اسلام، به معناى اقامت در مكانى مقدس به منظور تقرّب جستن به خداوند متعال است. در اعتكاف مى‏توان خانه دل را از اغیار تهى كرد و نور محبّت خدا را در آن جلوه‏گر ساخت. مى‏توان خود را وقف عبادت كرد و لذّت مهمانى را بر سر سفره احسان و لطف الهى چشید. مى‏توان زمام دل و جان را به دست خدا سپرد و همه اعضا و جوارح را در حصار اراده حق به بند كشید (2). مى‏توان به خویشتن پرداخت و معایب و كاستى‏هاى خود را شناخت و در جست و جوى معالجه بود. مى‏توان به مرگ اندیشید و خود را براى حضور در پیشگاه خداوند ارحم‏الراحمین آماده كرد.

سابقه اعتكاف در ادیان گذشته:

اعتكاف، مخصوص دین اسلام نیست، بلكه در ادیان الهى دیگر نیز وجود داشته و در اسلام استمرار یافته است، گرچه ممكن است در شرع مقدس اسلام پاره‏اى از خصوصیّات و احكام و شرایط آن تغییر یافته باشد.

درباره حدود و شرایط این عبادت در ادیان دیگر:

اطلاعات قابل توجهى در اختیار ما نیست. برخى از آیات قرآن، دالّ بر این است كه اعتكاف در ادیان الهى گذشته وجود داشته است. خداوند متعال مى‏فرماید: «... وَ عَهِدْنا الى ابراهیمَ و اِسماعیلَ أنْ طَهَّرا بَیْتِىَ لِلطّائِفینَ و العاكِفینَ و الرُّكَّعِ السُّجودِ (3)». «به حضرت ابراهیم و اسماعیل (علیهماالسلام) سفارش نمودیم تا خانه‏ام را براى طواف‏كنندگان، معتكفان و نمازگزاران، تطهیر نمایند». از این آیه استفاده مى‏شود كه در زمان حضرت ابراهیم‏علیه السلام و اسماعیل‏علیه السلام عبادتى به نام اعتكاف وجود داشته و پیروان دین حنیف، گرداگرد كعبه، معتكف مى‏شدند.

حضرت مریم (سلام‏اللّه علیها) آن‏گاه كه به افتخار ملاقات با فرشته الهى نائل آمد، از مردم فاصله گرفت و در خلوت به سر برد تا در مكانى خالى و فارغ از هرگونه دغدغه، به راز و نیاز با خداى خود بپردازد و چیزى او را از یاد محبوب، غافل نكند. به همین جهت طرف شرق بیت‏المقدّس را كه شاید محلّى آرام‏تر و یا از نظر تابش آفتاب پاك‏تر و مناسب‏تر بود، برگزید (4).

مرحوم علاّمه طباطبایى‏قدس سره در المیزان مى‏نویسد: «هدف حضرت مریم (س) از دورى‏نمودن از مردم، بریدن از آنان و روى‏آوردن به سنّت اعتكاف بوده است (5)».

برخى از روایات اهل سنت هم نشان مى‏دهد كه در دوران جاهلیّت هم عملى عبادى به عنوان اعتكاف در میان مردم رایج بوده است (6).

از زمانى كه پیامبر اسلام‏صلى الله علیه وآله اعتكاف را به مسلمانان آموزش داد، این سنت اسلامى در میان مسلمانان رواج پیدا كرد. در حال حاضر مراسم اعتكاف در دهه پایانى ماه مبارك رمضان در بسیارى از كشورهاى اسلامى از جمله عربستان (مكه) باشكوه خاصى برگزار مى‏شود. همه‏ساله خیل عظیم مسلمانان كه بخش قابل توجهى از آنان را جوانان تشكیل مى‏دهند، از سراسر جهان به سوى مسجدالحرام مى‏شتابند و در كنار خانه خدا معتكف مى‏شوند و حتى بسیارى از زائران خانه خدا به منظور دست‏یابى به فضیلت اعتكاف در دهه آخر ماه رمضان، این ایّام پربركت را براى انجام عمره مفرده برمى‏گزینند.

شبیه این مراسم در مسجدالنبى و در كنار مرقد مطهر پیامبر اكرم‏صلى الله علیه وآله نیز برگزار مى‏شود. مسجد كوفه در عراق نیز سال‏هاى متمادى، محل برپایى مراسم اعتكاف در دهه آخر ماه رمضان بوده است. انبوه شیعیان و پیروان مكتب اهل‏بیت (علیهم‏السلام) در این مسجد مقدس، معتكف مى‏شده‏اند و بسیارى از عالمان بزرگ شیعه نیز همراه با مردم در این مراسم شركت مى‏كرده‏اند.

نقش عالمان بزرگ اسلامى در ترویج سنت اعتكاف

اعتكاف در كشور ایران، تاریخچه‏اى پرفراز و نشیب دارد. در هر عصرى كه عالمان برجسته دینى به اعتكاف، اهتمام ورزیده‏اند، مردم مسلمان نیز از آنان پیروى كرده و به اعتكاف بها داده‏اند. در عصر صفوى، در سایه تلاش‏هاى دو عالم بزرگ آن زمان، مرحوم شیخ بهایى (1030- 952 ه. ق) و شیخ لطف‏اللّه میسى عاملى اصفهانى (متوفاى 1032 یا 1034 ه. ق)، اعتكاف در شهرهاى ایران به ویژه قزوین و اصفهان، رونق خاصى یافته است.

خوشبختانه اكنون در بسیارى از شهرهاى كشورمان مراسم اعتكاف در روزهاى 13، 14 و 15 ماه رجب (ایام‏البیض) برگزار مى‏شود. این سنت حسنه ابتداء در شهر مقدس قم، توسط عالم ربّانى میرزا مهدى بروجردى صورت گرفت و رفته‏رفته در شهرهاى دیگر رواج یافت.

زمان اعتكاف:

اعتكاف از نظر زمان، محدود به وقت خاصى نیست، تنها از آن‏رو كه لازمه اعتكاف روزه‏گرفتن است، باید در زمانى معتكف شد كه شرعاً بتوان روزه گرفت. پس هرگاه روزه‏گرفتن صحیح باشد، اعتكاف نیز صحیح است ولى بهترین زمان براى اعتكاف، دهه آخر ماه مبارك رمضان است. پیامبر اسلام‏صلى الله علیه وآله در این دهه، در مسجد خود معتكف مى‏شد (7). اعتكاف در دهه آخر ماه رمضان، با آماده‏سازى انسان براى درك لیله‏القدر و بهره‏بردارى از فیض این شب گران‏قدر، بى‏ارتباط نیست. اعتكاف، كمتر از سه روز نیست و روزه‏دارى در آن سه روز، جزء اعمال اعتكاف مى‏باشد. همچنین شخص معتكف جز براى كار ضرورى نباید از مسجد و محل اعتكاف، خارج شود.

در كشور ما اكنون اعتكاف در سه روز از ماه رجب، بیش از اعتكاف در دهه پایانى ماه رمضان رواج دارد و این سه روز از چند نظر، حائز اهمّیّت است:

اول آنكه ماه رجب، یكى از ماه‏هاى حرام است و از روایات استفاده مى‏شود كه اعتكاف در ماه‏هاى حرام، نسبت به دیگر ماه‏ها از فضیلت بیشترى برخوردار است. دوم، روزه در ماه رجب داراى فضیلت خاصى است، زیرا ماه رجب ماه بزرگى است كه مردم حتى در جاهلیّت نیز حرمت آن را پاس مى‏داشتند. اسلام نیز بر احترام و منزلت آن افزود (8). ظاهراً چنین رفتار و باورى نسبت به ماه رجب از دیگر ادیان الهى در میان مردم به جاى مانده بود.

بر پایه حدیثى از پیامبر اسلام‏صلى الله علیه وآله هر كس سه روز از ماه رجب را روزه بگیرد، خداوند میان او و آتش جهنم به اندازه هفتاد سال راه فاصله مى‏اندازد. پروردگار مهربان به كسى كه سه روز از ماه رجب را روزه گرفته، خطاب مى‏كند كه: «حق تو بر من واجب و دوستى و ولایتم برایت حتمى شد. اى فرشتگان در حضور شما شهادت مى‏دهم كه گناهان بنده‏ام را آمرزیده‏ام (9)». علاوه بر روایاتى كه به طور عام نسبت به فضیلت روزه ماه رجب تأكید مى‏كنند، درباره روزه‏گرفتن در روزهاى 13، 14، 15 و انجام عمل «امّ‏داوود» نیز تأكید شده است.

مكان اعتكاف:

اعتكاف از نظر مكان، محدودیّت خاصى دارد. در روایات ما وارد شده است كه اعتكاف، تنها در مسجدى كه امام عادل در آن نماز جماعت برگزار مى‏كند و نیز در یكى از مساجد چهارگانه‏(5) جایز است. امام رضاعلیه السلام فرموده‏اند: «اعتكافُ لَیْلَهٍ فى مَسْجِدِ الرَّسولِ و عِنْدَ قَبْرِهِ یَعْدِلُ حَجَّهً و عُمْرَهً (10)»: «یك شب، اعتكاف در مسجد پیامبر 9 و نزد قبر او، معادل یك حج و یك عمره است».

اما گروهى از فقها، اعتكاف در مسجد جامع هر شهر و منطقه را نیز روا دانسته‏اند (11). البته در مورد مسجد جامع نیز برخى برآنند كه بایستى به قصد رجاء و به امید این‏كه شاید مطلوب درگاه الهى باشد، اعتكاف نمود (12). اعتكاف در سایر مسجدها مانند مسجد محله و بازار، تنها به نظر شمار اندكى از فقیهان شیعه، جایز است (13). مقصود از مسجد جامع در هر شهر و منطقه، مسجدى است كه معمولاً مردم بیشترى در آن‏جا گردهم مى‏آیند (14). به عبارت دیگر مسجدى كه اغلب اوقات بیشتر از سایر مساجد، جمعیّت داشته باشد (15). شیخ لطف‏اللّه میسى اصفهانى در كتاب «رساله اعتكافیّه» به نقل احادیثى در باب اعتكاف پرداخته و ضمن بیان احادیث، شواهدى را در جواز اقامه اعتكاف در مسجد جامع، نصب قُبّه و نیز احیاى دهه آخر ماه رمضان ذكر مى‏كند.

روشن است كه در محل برگزارى اعتكاف، اختلافى در میان فقهاى شیعه وجود دارد. این اختلاف ناشى از این روایت است كه اعتكاف در مسجدى جایز است كه امام عادل، جماعتى در آن برگزار كرده باشد. برخى از فقها صرفاً همین چند مسجد(6) را براى اعتكاف جایز شمرده‏اند و برخى دیگر، مساجد دیگر را نیز براى اعتكاف، مجاز شمرده‏اند. از دسته دوم، گروهى تنها مساجد جامع را معیّن كرده و برخى همه مساجد جماعات را. شیخ لطف‏اللّه بر این باور بوده كه در تمامى مساجد جامع و حتى جماعت، اعتكاف، جایز است ولى درباره روایتى كه «امام عادل» را مطرح كرده چنین اظهار مى‏كند كه مقصود از امام عادل، اعمّ از امام معصوم و غیرمعصوم است.

شیخ تأكید دارد كه اصولاً سؤال درباره مساجد بغداد بوده و روشن است كه وجه عدل نمى‏توانسته ارتباطى با امام معصوم براى اقامه نماز در آن مساجد داشته باشد. وى با اشاره به آراى برخى از فقهاى متقدّم، در این‏كه تنها در مساجد چهارگانه اعتكاف رواست، اسامى جمعى از علماى عصر خود را كه اغلب، علماى جبل عامل هستند، ذكر كرده و رأى آنان را چنین دانسته كه در هر مسجد جامعى، اعتكاف جایز است. از جمله آنان مرحوم شیخ بهایى است كه در هنگام تألیف این رساله در قید حیات بوده است و نیز شیخ على بن عبدالعالى میسى جدّ نویسنده و نیز شهید ثانى و بسیارى دیگر (16).

در این‏جا ممكن است این پرسش مطرح شود كه با توجه به آثار سازنده اعتكاف، آیا بهتر نیست اعتكاف در هر مسجدى را جایز بدانیم تا همگان به آسانى بتوانند از این عبادت بهره‏مند شوند؟

در پاسخ باید گفت كه عبادت‏هاى دینى، كاملاً توقیفى هستند بدین معنى كه شرایط و احكام آن را باید از متون اسلامى و دستورهاى شرعى اخذ كرد. هرگاه از ادلّه معتبر استفاده شود كه محل اعتكاف، مسجد جامع است، نمى‏توان از روى ذوق و سلیقه شخصى در شرط عبادت تصرف نمود و دامنه آن را توسعه داد. اساساً برخى عبادت‏ها از نظر مكان، داراى محدودیّت خاصى هستند. مراسم و اعمال حجّ باید در مكان‏هاى معیّنى انجام شود. از این‏رو انجام دادن اعمال حج در غیر از محل‏هاى مقرّر، بى‏معناست. در مورد اعتكاف نیز هرگاه با ادلّه معتبر، ثابت شود كه جایگاه آن، مسجد جامع است، مى‏فهمیم كه شارع مقدس، این عبادت را تنها در این ظرف مكانى معیّن از ما خواسته است. البته در تشریع این حكم حتماً مصالحى مورد نظر بوده است كه شاید عقل ما نتواند به‏طور یقین بدان دست یابد. شاید اسلام با منحصر كردن اعتكاف در مسجد جامع بخواهد نوعى كنترل بر كمّیّت و كیفیّت آن وجود داشته باشد و در كنار این عبادت، ارزش‏هاى دیگرى مانند وحدت و همراهى و هم‏دلى نیز مطرح شود (17).

مقابله با تهاجم فرهنگ بیگانه از بركات ضمنى اعتكاف است:

در فرهنگ اسلامى روى‏آوردن به اعتكاف، علاوه بر بهره‏بردارى از فیض معنوى آن، جهاد مقدس نیز شمرده مى‏شود زیرا این مراسم عبادى- معنوى، نقش بسیار مهمى در تهذیب نفس و جهاد اكبر دارد. جوانى كه در مراسم اعتكاف، طعم شیرین ایمان و انس با خداوند را مى‏چشد، لذت‏هاى مادى و شهوانى در دیدگانش حقیر و بى‏ارزش مى‏شود، ایمان و اعتقادش تقویت مى‏شود و به آسانى در گرداب فساد و باورهاى ضدّدینى گرفتار نمى‏شود. از سوى دیگر، چنین مراسمى خود پیامى عملى و درسى عبرت‏آمیز براى مردم است. حضور جمعى از مؤمنان در مسجد براى عبادت، در حقیقت نوعى دعوت به خداپرستى و دین‏مدارى است و آثار سازنده‏اى بر جامعه خواهد داشت. از همین‏رو، امروز در رویارویى با تهاجم فرهنگى دشمن نباید نقش مؤثر سنت‏هایى كه در باور عمومى مردم ریشه‏هاى عمیق دارند، نادیده گرفته شود. بى‏تردید مساجد، حسینیّه‏ها، تكایا، هیأت‏هاى مذهبى، زیارت و اعتكاف نقش مهمى در تربیت جامعه و گسترش فرهنگ دینى ایفا كرده و مى‏كنند. این مقوله‏ها با آثار مثبت جانبى كه دارند، اهرم‏هاى توانمندى در مقابله با فرهنگ بیگانه‏اند.

در دوران ما تهاجم دشمن ابعادى گسترده یافته، ولى این حركت استعمارى، دست‏كم ریشه‏اى چندصد ساله دارد و همین پدیده‏هاى سنتى، همچون اعتكاف، مردم ما را در طول سالیان متمادى در برابر نفوذ فرهنگ بیگانه، مصونیّت بخشیده است (18). اما متأسفانه اهمّیّت آن و نقش به‏سزایى كه در تصفیه و تزكیه روح انسان دارد، براى بسیارى از مسلمانان، ناشناخته مانده است. از این‏رو جا دارد مبلّغان اسلامى بیش از پیش بر نقش مهمّ آن تأكید ورزند تا این سنت دیرینه محمدى آن‏گونه كه شایسته است، جایگاه خود را در جامعه اسلامى حفظ كند.

(7)

(1) بقره (2)، آیه. 125
000 (2) وسائل الشیعه، ج 10، ابواب الاعتكاف و اللمعه الدمشقیه، كتاب الاعتكاف.
000 (3) (مسجد جامع مسجدى است كه اقشار مختلف مردم در آن شركت مى‏كنند و اختصاص به محله یا صنف خاصى ندارد و، مساجد چهار گانه عبارت است از: مسجد الحرام، مسجد نبوى (مدینه)، مسجد كوفه و مسجد بصره).
000 (4) (مانند مسافر، مریض، حائض و كسى كه به عمد روزه گیرد)
000 (5) (مسجدالحرام، مسجدالنبى، مسجد كوفه و مسجد بصره)
000 (6) (كوفه، بصره، مدینه و مكه)
000 (7) اسماعیل نساجى زواره-. 1 انشقاق،. 6-. 2 تذكره‏الأولیاء، عطار نیشابورى، ص. 785-. 3 بقره، 125-. 4 تفسیر نمونه، ج 13، ص 33-. 5 تفسیر المیزان، ج 14، ص 34-. 6 المسائل النّاصریّات، سید مرتضى، ص 119-. 7 بحارالانوار، ج 98، ص 15-. 8 فضائل الاشهر الثلاثه، شیخ صدوق، ص 24، روایت 12-. 9 همان، ص 25، بخشى از روایت. 12-. 10 بحارالانوار، ج 98، ص 151-. 11 سید محمدكاظم، العروه‏الوثقى، كتاب الاعتكاف-. 12 امام خمینى (ره)، تحریرالوسیله، ج 1، ص 305-. 13 سید محمدحسن نجفى، جواهرالكلام، ج 17، ص 170-. 14 همان، ص 171-. 15 آیت‏اللّه گلپایگانى، مجمع المسائل، ج 1، ص 154-. 16 فصل‏نامه فرهنگ اصفهان، شماره 1، پاییز 1374، ص 38-. 17 بحارالانوار، ج 33، ص 542-. 18 رحیم نوبهار، اعتكاف، سنت محمدى، ص 51-. 50

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
یکشنبه 2 تیر 1398 01:24 ق.ظ

Fine knowledge. With thanks.
bulk cialis cialis generic availability cialis patent expiration acquisto online cialis we choice cialis uk cialis for daily use tadalafilo cuanto cuesta cialis yaho cialis price thailand cialis sans ordonnance
شنبه 1 تیر 1398 08:24 ق.ظ

Effectively expressed certainly! .
cialis tablets australia cialis generique 5 mg buying cialis overnight cialis coupons printable how does cialis work buy cialis cheap 10 mg cialis soft tabs for sale prix de cialis we choice cialis uk purchase once a day cialis
جمعه 31 خرداد 1398 04:04 ب.ظ

Many thanks, Loads of material.

cialis flussig tadalafil 20 mg cialis price in bangalore cialis price in bangalore miglior cialis generico cialis canada on line pastillas cialis y alcoho cialis great britain cialis professional yohimbe cialis uk
چهارشنبه 29 خرداد 1398 01:21 ب.ظ

You expressed that effectively!
cialis generisches kanada viagra cialis levitra american pharmacy cialis acheter cialis kamagra india cialis 100mg cost ou acheter du cialis pas cher link for you cialis price tadalafil 20 mg we recommend cialis info cialis dosage recommendations
یکشنبه 26 خرداد 1398 06:36 ب.ظ

Terrific forum posts. Cheers.
cialis side effects dangers cialis taglich prix de cialis cialis dosage amounts cialis prices cialis 5 mg scheda tecnica cialis bula generic cialis 20mg uk tadalafil 10 mg cialis 100mg suppliers
جمعه 24 خرداد 1398 11:52 ب.ظ

Thanks a lot! Lots of info.

buy brand cialis cheap if a woman takes a mans cialis cialis 30 day sample how does cialis work cilas cialis prezzo di mercato cialis without a doctor's prescription purchase once a day cialis cialis 5mg cialis generico postepay
پنجشنبه 23 خرداد 1398 05:57 ق.ظ

Kudos, Valuable stuff.
cialis for sale south africa precios cialis peru cialis generic tadalafil buy cialis sans ordonnance side effects for cialis cialis generico lilly buy original cialis we recommend cialis best buy prezzo cialis a buon mercato cialis online deutschland
دوشنبه 20 خرداد 1398 09:31 ق.ظ

Amazing plenty of fantastic data!
cialis uk cialis online deutschland canadian discount cialis i recommend cialis generico cialis lowest price cialis sans ordonnance cialis therapie cialis for sale in europa purchase once a day cialis cialis generique
یکشنبه 19 خرداد 1398 03:45 ق.ظ

Kudos! I appreciate it!
cialis for bph cialis kaufen bankberweisung cialis 20 mg best price cialis canada cialis kaufen wo wow look it cialis mexico precios cialis peru cialis dosage recommendations cialis y deporte cialis billig
شنبه 18 خرداد 1398 05:32 ب.ظ

Hello! I could have sworn I've visited your blog before but after going through many of the articles I realized it's new to me. Regardless, I'm certainly delighted I discovered it and I'll be bookmarking it and checking back frequently!
چهارشنبه 21 فروردین 1398 07:35 ب.ظ

You actually reported it really well.
drugs for sale in canada canadian pharmaceuticals stocks no 1 canadian pharcharmy online canadian drug store canada online pharmacies legitimate aarp recommended canadian online pharmacies online pharmacies tech school drugs for sale in uk online pharmacy buy vistagra online safe
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:23 ب.ظ

Many thanks. Terrific stuff.
tadalafilo cialis savings card generic cialis soft gels prix de cialis precios cialis peru cialis 5 mg scheda tecnica costo in farmacia cialis price cialis per pill the best site cialis tablets cialis 200 dollar savings card
دوشنبه 12 آذر 1397 02:12 ق.ظ

Very good posts, Kudos!
cialis generico postepay cialis uk ou trouver cialis sur le net 200 cialis coupon how does cialis work cialis italia gratis generic cialis in vietnam tadalafil 20mg cialis great britain cialis herbs
یکشنبه 11 آذر 1397 01:15 ب.ظ

Thanks a lot. Awesome stuff!
5 mg cialis pharmacie en ligne canadian discount cialis cialis generika cheap cialis cialis farmacias guadalajara generic cialis soft gels rezeptfrei cialis apotheke import cialis price cialis best cialis tadalafil
جمعه 9 آذر 1397 02:12 ب.ظ

Fantastic facts. Thank you!
purchase once a day cialis cialis dosage recommendations compare prices cialis uk cialis soft tabs for sale we like it safe cheap cialis cialis arginine interactio prices for cialis 50mg cuanto cuesta cialis yaho enter site very cheap cialis only now cialis for sale in us
جمعه 9 آذر 1397 02:26 ق.ظ

Regards! Lots of forum posts!

generic cialis tadalafil cialis manufacturer coupon cialis pills boards dose size of cialis cialis 20mg cialis pills we recommend cialis info 40 mg cialis what if i take fast cialis online prezzo di cialis in bulgaria
پنجشنبه 8 آذر 1397 03:06 ب.ظ

With thanks, Numerous postings!

how to purchase cialis on line cialis bula cialis authentique suisse cialis 5mg buying brand cialis online cialis uk next day cialis 20 mg best price cialis 5 mg effetti collateral cialis 5 mg schweiz cialis australia org
پنجشنبه 8 آذر 1397 02:56 ق.ظ

You actually stated that terrifically!
il cialis quanto costa only now cialis 20 mg cialis billig enter site very cheap cialis generic cialis at the pharmacy cialis australia org click here to buy cialis tadalafil tablets usa cialis online pastillas cialis y alcoho
پنجشنبه 19 مهر 1397 02:09 ب.ظ

Thank you, A good amount of info.

levitra generic buy levitra online buy levitra generic levitra generic levitra levitra without a doctor prescription levitra 10 mg prezzo buy 10 mg levitra generic levitra levitra 10 mg kopen
سه شنبه 10 مهر 1397 08:10 ق.ظ

Nicely put, Regards.
achat cialis en europe cialis tadalafil online cialis mit grapefruitsaft 5 mg cialis coupon printable cialis generic side effects for cialis cialis 20 mg cut in half cipla cialis online preis cialis 20mg schweiz tadalafil generic
شنبه 7 مهر 1397 02:36 ق.ظ

Thanks a lot! I like this.
cialis pills in singapore recommended site cialis kanada how does cialis work calis cialis professional from usa cialis australian price cialis 20 mg cost we recommend cialis info buy original cialis only here cialis pills
شنبه 31 شهریور 1397 06:42 ب.ظ

Many thanks, I enjoy it!
drugs for sale in mexico canadian pharmaceuticals online canadian pharmacies shipping to usa canada medications cheap canadian pharmacies that ship to us top rated canadian pharmacies online canada medication pharmacy how safe are canadian online pharmacies canadian online pharmacies rated northwest pharmacy canada
سه شنبه 27 شهریور 1397 05:06 ب.ظ

With thanks! An abundance of write ups!

opinioni cialis generico cheap cialis we choice cialis uk cialis name brand cheap buy generic cialis cialis 20 mg cut in half venta de cialis canada best generic drugs cialis cialis online nederland cialis super acti
پنجشنبه 15 شهریور 1397 05:55 ق.ظ

Thanks a lot. Ample tips!

effetti del cialis cialis generika canadian drugs generic cialis cialis soft tabs for sale how to buy cialis online usa the best choice cialis woman viagra vs cialis vs levitra venta de cialis canada cialis qualitat cialis farmacias guadalajara
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:10 ق.ظ

Excellent stuff. Cheers.
buying viagra viagra online uk buying online viagra pharmacy prices for viagra buy cheap viagra generic online can you buy viagra without prescriptions viagra order uk viagra pharmacy viagra online pharmacy viagra get viagra prescription viagra pharmacy
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:24 ب.ظ

Thanks, Loads of data!

cialis coupons printable cialis canadian drugs order a sample of cialis prix cialis once a da cialis manufacturer coupon cialis prezzo al pubblico rx cialis para comprar overnight cialis tadalafil cialis pas cher paris cialis dosage
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:14 ق.ظ

Seriously a lot of wonderful knowledge.
tarif cialis france cialis sans ordonnance buy cialis online legal cialis tadalafil online price cialis best cialis savings card side effects of cialis canadian cialis prezzo di cialis in bulgaria prices on cialis 10 mg
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:44 ب.ظ

You reported that effectively!
generic cialis 20mg uk cipla cialis online buy cialis sample pack buy name brand cialis on line prescription doctor cialis tadalafil 20 mg if a woman takes a mans cialis cialis 10mg prix pharmaci only now cialis 20 mg try it no rx cialis
سه شنبه 23 مرداد 1397 03:53 ق.ظ

You reported that perfectly.
buy viagra plus viagra prescription buy sildenafil online uk viagra tablets online purchase online pharmacy online cheap viagra online buy viagra europe get prescription for viagra sildenafil citrate buy viagra tablets
دوشنبه 22 مرداد 1397 02:27 ب.ظ

Thanks! I value this.
buy cialis cheap 10 mg cialis 5 mg para diabeticos cialis 20 mg best price costo in farmacia cialis cialis en 24 hora cialis kaufen cialis prezzo in linea basso safe dosage for cialis 5 mg cialis coupon printable cialis 30 day sample
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
موضوعات
صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :